Wały Śląskie, nazywane także Wałami Chrobrego, to na ogół podwójne lub potrójne nasypy ziemne z towarzyszącymi im rowami, przebiegające przez teren obecnych województw lubuskiego i dolnośląskiego. Rozciagają się mniej więcej pomiędzy Bolesławcem a Krosnem Odrzańskim. Wały generalnie stanowią trzech równoległe nasypy ziemne poprzedzielone rowami. Wysokość nasypu mogła dochodzić do 2,5 metra a łączna ich szerokość osiągała maksymalnie aż 47 metrów. W niektórych miejscach są to wały podwójne lub pojedyńczy wał. Na dawnych niemieckich mapach używano do ich opisu „Weg Graben”, co oznacza w dosłownym tłumaczeniu znaczy „rów drogowy”.
Najwięcej zachowanych odcinków znajduje się jednak nie w województwie dolnośląskicm ale na południu województwa lubuskiego. dolnośląskim. Tym najdłuższym w POlsce zabytkiem archeologicznym ainteresują się naukowcy od ponad 200 lat. Kto jes zbudował i czemu służyły wciąż pozostaje w sferze domysłów. Brak bowiem jakich kolwiek materiałów źródłowych. Najbardziej popularną teorią jest teoria uznająca wały za wybudowane w czasach Bolesława Chrobrego umocnienia graniczno-obronne. Inna teoria, bardziej współczesna i lepiej uzasadniona głosi, że są reliktem obronnym na granicy księstwa Głogowskiego wybudowanym u schyłku średniowiecza ale nie służącymi obronie czynnej. Wały Śląskie nie mają i nigdy nie miały charakteru ciągłego. Kończą się w pobliżu rzek, rowów i mokradeł.
Niestety przez stulecia uległy znacznej destrukcji. Na obszarach intensywnych upraw rolnych są słabo rozpoznawalne a nawet zanikły całkowicie. Nieco lepiej na obrzarze lasów, choć i tam uległy znacznej degradacji. Zachowane odcinki napotykamy obecnie na zachód od Zielonej Góry i Kożuchowa, na południe od Szprotawy i Przemkowa oraz na północ od Gromadki (okolice Bolesławca).
Najbliższy Zielonej Góry kawałek znajduje się na południe od drogi Niwiska-Kamionka. Ciagnie się na długości ok 3 km. W niektórych miejscach widoczny z szosy.
Zabytek zachował się najlepiej na obszarach leśnych, na których dominują słabe gleby. Na obszarach intensywnych upraw rolnych są ledwie rozpoznawalne lub zanikły całkowicie. Po części dotyczy to także terenów leśnych. Ostatnio na Wałach prowadzone były wykopaliska wrocławskiego oddziału Polskiej Akademii Nauk, przeprowadzone w 2008 roku na stanowisku w Sierakowie (gm. Szprotawa). Najlepiej zachowane odcinki Wałów na terenie województwa lubuskiego zostały w 2008 roku wpisane do rejestru zabytków.
Przegląd Lubuski wybrał się na ich poszukiwanie. Odnieśliśmy sukces co ukazują umieszczone wyżej zdjęcia.
Tagi: niwiska, sieraków, silesia wall, wały śląskie, zielona góra
